Biblioterapia cz. 1

Publikacja M. Wójtowicz adresowana jest do nauczycieli terapii pedagogicznej, wychowawców, psychologów, pedagogów, polonistów, nauczycieli innych przedmiotów, bibliotekarzy, do osób, które w pracy z dziećmi realizują zajęcia o charakterze korekcyjno-kompensacyjnym, dydaktycznym, dydaktyczno-wyrównawczym i terapeutyczno-wychowawczym. Może być przydatna tym wszystkim, którzy w warunkach zabawy i relaksu, stosując niekonwencjonalne metody pracy, przygotowują ucznia do bezstresowej nauki, pomagają jemu opanować umiejętności szkolne w zakresie czytania, pisania, wypowiadania się, inspirują go do twórczej aktywności oraz próbują minimalizować jego zaburzenia emocjonalne czy nieodpowiednie zachowanie.

Biblioterapia, czyli terapia czytelnicza, ściśle wiąże się z literaturoznawstwem. Mniejsze natomiast są związki biblioterapii z bibliotekoznawstwem, chociaż mają one ogromną wagę ze względu na wspólną problematykę czytelnictwa. Udział zagadnień psychologicznych wnosi z kolei problematykę psychoterapii jako dziedziny z pogranicza medycyny i sztuki w przypadku biblioterapii klinicznej, albo nauki i sztuki w przypadku biblioterapii wychowawczo-rozwojowej. Natomiast jednym z zasadniczych celów pedagogiki specjalnej w biblioterapii jest kształtowanie postaw przyszłych biblioterapeutów wobec osób upośledzonych w każdym zakresie oraz kształcenie i wychowanie tychże osób. W Polsce biblioterapia w wyraźny sposób wyrasta na naukę interdyspcyplinarną, obejmującą głównie literaturoznawstwo, bibliotekoznawstwo, psychologię i pedagogikę specjalną. Program działań biblioterapeuty to dosłownie cała encyklopedia wiedzy o człowieku i kulturze. Istotne znaczenie terapeutyczne mają te lektury, które budują wiarę lub ją pogłębiają. Biblia dysponuje taką mocą, a także żywoty świętych, homilie i encykliki Jana Pawła II oraz innych papieży, książki wydawane przez instytucje kościelne i zakonne, poezja i proza o tematyce religijnej. Książki przeznaczone do biblioterapii mogą dzielić się na trzy kategorie:

1. Literatura faktu, a więc teksty pisane przez osoby, które osobiście przeżyły ciężką lub przewlekłą chorobę i dzielą się z czytelnikiem swoimi doświadczeniami.
2. Literatura beletrystyczna z fikcją literacką, ujętą w formie poezji, powieści, opowiadań oraz esejów. Jej wartość polega na tym, że nie tylko opisuje ludzkie doświadczenia, ale również odwołuje się do emocji i jest wieloznaczna.
3. Poradniki, broszury lub podręczniki zawierające np. wskazówki: jak pozbyć się niewłaściwych zachowań, jak walczyć z nałogami, jak sobie radzić z problemami dnia codziennego: stresem, bezrobociem itp.

Przykłady opracowań książkowych należących do literatury przedmiotu:

1. I. Borecka, Biblioterapia - nowa szansa książki, Olsztyn 1992.
2. W. Kozakiewicz, Czytelnictwo chorych, Warszawa 1968.
3. Z. Skorny, Emocje a korekcyjna funkcja biblioterapii, Wrocław 1988.

Źródło: W. Czernianin, Teoretyczne podstawy biblioterapii, Wrocław 2008.